Khám phá Nattokinase : Công dụng, liều dùng và sự thật khoa học đằng sau “enzyme thần kỳ” từ Nhật Bản
Bạn có biết Nattokinase là gì không? Lơi ích của Nattokinase đối với sức khỏe, liều dùng và các lưu ý khi sử dụng Nattokinase như thế nào? Tất cả mọi thắc mắc về Nattokinase sẽ được giải đáp trong bài viết sau đây.
Nattokinase là gì?
Nattokinase là một loại enzyme tiêu sợi huyết (fibrinolytic enzyme) được chiết xuất từ natto – món đậu nành lên men truyền thống của Nhật Bản, đã tồn tại hơn một nghìn năm. Trong natto, quá trình lên men do vi khuẩn Bacillus subtilis natto tạo ra nhiều enzyme có lợi, trong đó nattokinase (còn gọi là subtilisin NAT) là thành phần có hoạt tính sinh học nổi bật nhất.
Về mặt sinh học, nattokinase là một serine protease ngoại bào, có cấu trúc gần giống các enzyme thuộc họ subtilisin. Cấu trúc bao gồm 275 acid amin, có trọng lượng phân tử khoảng 27,7 kDa, pH hoạt động lý tưởng từ 6–12, và vẫn giữ được tính ổn định nhiệt độ dưới 60°C. Nhờ cấu trúc bền vững, nattokinase có thể tồn tại và hấp thu hiệu quả qua đường tiêu hóa, là điểm vượt trội so với nhiều enzyme tiêu huyết khác phải dùng qua đường tiêm.
Lịch sử hình thành Nattokinase
Câu chuyện về nattokinase bắt đầu vào năm 1980, khi Tiến sĩ Hiroyuki Sumi – một nhà khoa học người Nhật đang làm việc tại Trường Đại học Chicago (Hoa Kỳ) – tiến hành nghiên cứu tìm ra các phương pháp làm tan cục máu đông một cách an toàn. Trong một lần thử nghiệm, ông nhận thấy natto – món đậu nành lên men truyền thống của Nhật Bản – có thể hòa tan fibrin nhân tạo (fibrin là loại protein tạo thành cục máu đông trong mạch máu).
Từ phát hiện tình cờ đó, ông đã tiến hành tinh chế, phân lập thành công loại enzyme gây ra hiện tượng trên và đặt tên là nattokinase. Đây được xem là một bước ngoặt lớn, bởi lần đầu tiên một enzyme có khả năng tiêu sợi huyết mạnh được phát hiện từ một thực phẩm truyền thống, với tiềm năng ứng dụng cao trong điều trị tim mạch, đột quỵ và huyết khối không xâm lấn.
Kể từ đó, nattokinase đã trở thành chủ đề nghiên cứu rộng rãi tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và nhiều quốc gia châu Á khác. Những năm gần đây, enzyme này cũng thu hút sự chú ý mạnh mẽ từ y học phương Tây. Sự kết hợp giữa giá trị truyền thống và tiềm năng y học hiện đại đã giúp nattokinase trở thành một enzyme sinh học đặc biệt, mở ra xu hướng mới trong chăm sóc sức khỏe chủ động.
Lợi ích sức khỏe của Nattokinase
Hỗ trợ giảm huyết áp
Hỗ trợ giảm huyết áp
Tác dụng hỗ trợ giảm huyết áp của Nattokinase đã được nhiều nghiên cứu lâm sàng ghi nhận. Trong một nghiên cứu thực hiện trên 79 người bị cao huyết áp, các đối tượng được cho sử dụng 100 mg Nattokinase mỗi ngày trong vòng 8 tuần. Kết quả cho thấy cả huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương đều giảm rõ rệt sau thời gian sử dụng, đặc biệt hiệu quả nổi bật hơn ở nhóm nam giới [1].
Một nghiên cứu khác được tiến hành trên 86 người từ 20 đến 80 tuổi, có huyết áp tâm thu ban đầu dao động từ 130 đến 159 mmHg, cũng cho kết quả tương tự. Nhóm sử dụng Nattokinase liều 2000 FU/ngày trong 8 tuần đã ghi nhận sự sụt giảm huyết áp đáng kể so với nhóm đối chứng không dùng enzyme này [3].
Những kết quả này cho thấy Nattokinase không chỉ có tác dụng tiêu huyết khối mà còn đóng vai trò tích cực trong việc hỗ trợ ổn định huyết áp, đặc biệt với những người có nguy cơ cao mắc bệnh tim mạch hoặc đang trong giai đoạn tiền tăng huyết áp. Đây là một hướng đi đầy tiềm năng trong việc kiểm soát huyết áp bằng giải pháp tự nhiên, an toàn và lâu dài.
Hỗ trợ tăng cholesterol tốt (HDL)
Hỗ trợ tăng cholesterol tốt (HDL)
Không chỉ giúp tiêu huyết khối và hỗ trợ điều hòa huyết áp, Nattokinase còn cho thấy tiềm năng trong việc cải thiện các chỉ số mỡ máu, đặc biệt là khả năng tăng cholesterol tốt (HDL) – yếu tố quan trọng giúp bảo vệ thành mạch và giảm nguy cơ xơ vữa động mạch.
Một nghiên cứu so sánh giữa Nattokinase và thuốc hạ cholesterol nhóm statin đã được thực hiện với 82 người tham gia trong thời gian 26 ngày. Nhóm thứ nhất sử dụng Nattokinase liều 6000 FU/ngày, trong khi nhóm còn lại dùng simvastatin 20 mg/ngày – một loại statin phổ biến. Kết quả cho thấy cả hai nhóm đều giảm đáng kể tổng lượng cholesterol, cholesterol xấu (LDL) và triglyceride. Tuy nhiên, điều đặc biệt là chỉ có nhóm sử dụng Nattokinase cho thấy sự gia tăng cholesterol tốt (HDL) – đây là lợi ích mà nhóm statin không đạt được trong nghiên cứu này [4].
Điều này cho thấy Nattokinase không chỉ là enzyme tiêu huyết khối tự nhiên mà còn có thể góp phần cân bằng lipid máu toàn diện hơn, đặc biệt phù hợp cho những người muốn kiểm soát mỡ máu an toàn, lâu dài mà không phụ thuộc hoàn toàn vào thuốc tây.
Hỗ trợ ngăn ngừa huyết khối tĩnh mạch
Hỗ trợ ngăn ngừa huyết khối tĩnh mạch
Huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) là tình trạng hình thành cục máu đông bên trong các tĩnh mạch nằm sâu trong cơ thể, thường gặp nhất là ở chân. Đây là vấn đề sức khỏe nguy hiểm, có thể gây đau, sưng và nếu không được kiểm soát, cục máu đông có thể di chuyển đến phổi, gây thuyên tắc phổi – biến chứng đe dọa tính mạng. DVT thường xảy ra ở người lớn tuổi, người thừa cân, ít vận động hoặc có rối loạn tuần hoàn tiềm ẩn.
Một nghiên cứu công bố năm 2015 trên Scientific Reports cho thấy, sử dụng 100mg Nattokinase có khả năng phá vỡ fibrin – loại protein hình thành nên cục máu đông – hiệu quả hơn so với giả dược. Điều này chứng minh vai trò nổi bật của Nattokinase trong việc hỗ trợ phòng ngừa và làm tan huyết khối một cách tự nhiên [5]. Không chỉ vậy, Nattokinase còn được ghi nhận là giúp giảm nồng độ một số protein liên quan đến quá trình đông máu, từ đó hoạt động như một chất chống đông nhẹ nhàng nhưng hiệu quả [5]. Nhờ cơ chế này, Nattokinase trở thành giải pháp tiềm năng trong hỗ trợ phòng ngừa huyết khối tĩnh mạch sâu và các bệnh lý huyết khối khác – đặc biệt ở những người có nguy cơ cao nhưng không thể sử dụng thuốc chống đông mạnh do tác dụng phụ.
Hỗ trợ ngăn ngừa xơ vữa động mạch
Hỗ trợ ngăn ngừa xơ vữa động mạch
Xơ vữa động mạch là nguyên nhân nền tảng của nhiều bệnh lý tim mạch nguy hiểm như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, và cao huyết áp. Quá trình này xảy ra khi các mảng bám (gồm cholesterol, tế bào viêm và chất béo) tích tụ và làm hẹp lòng động mạch, cản trở lưu thông máu. Một số nghiên cứu cho thấy Nattokinase có thể giúp giảm mảng bám, cải thiện lưu thông máu tự nhiên và hỗ trợ làm sạch lòng mạch.
Trong một nghiên cứu đăng trên Stroke (2015), Nattokinase được tiêm cho chuột trước khi gây đột quỵ cho thấy hiệu quả rõ rệt: giúp tăng lưu lượng máu lên não, ngăn tắc nghẽn mạch nhỏ và giảm tổn thương mô não. Điều này cho thấy enzyme này không chỉ phá tan cục máu đông mà còn bảo vệ thành mạch, giảm nguy cơ tổn thương thứ phát sau tai biến [6].
Dù là hoạt chất tự nhiên, việc dùng Nattokinase nên được tham khảo ý kiến bác sĩ, nhất là với người đang dùng thuốc chống đông. Tuy nhiên, đây vẫn là một lựa chọn đáng cân nhắc để hỗ trợ bảo vệ tim mạch và ngăn ngừa xơ vữa động mạch một cách an toàn, lâu dài.
Hỗ trợ ngăn ngừa đột quỵ
Hỗ trợ ngăn ngừa đột quỵ
Nattokinase được biết đến với khả năng phá vỡ cục máu đông một cách tự nhiên và an toàn, đồng thời hiếm khi gây ra tác dụng phụ. Nhờ đặc điểm nổi bật này, enzyme từ natto đã được ứng dụng rộng rãi trong việc hỗ trợ điều trị huyết khối và đặc biệt là phòng ngừa đột quỵ – một trong những nguyên nhân gây tử vong và tàn tật hàng đầu hiện nay.
Trong một nghiên cứu lâm sàng thực hiện trên 79 bệnh nhân cao huyết áp, các nhà khoa học nhận thấy rằng mức độ của yếu tố Von Willebrand (vWF) – một glycoprotein tham gia vào quá trình đông máu – đã giảm 15% ở nhóm sử dụng nattokinase, trong khi nhóm dùng giả dược không có sự thay đổi đáng kể nào trong suốt 8 tuần. Kết quả này cho thấy nattokinase có thể giúp giảm nguy cơ hình thành huyết khối, từ đó hỗ trợ hiệu quả trong việc ngăn ngừa đột quỵ [1].
Tại Việt Nam, nattokinase đã được ứng dụng trong nhiều sản phẩm hỗ trợ sức khỏe, đặc biệt là các sản phẩm có nghiên cứu lâm sàng chứng minh tính an toàn và hiệu quả khi sử dụng lâu dài. Đây được xem là bước tiến mới trong việc bảo vệ sức khỏe tim mạch và não bộ, giúp phòng tránh cục máu đông, tai biến mạch máu não một cách an toàn, bền vững và phù hợp với xu hướng chăm sóc sức khỏe hiện đại.
Hỗ trợ cải thiện sức khỏe xoang
Hỗ trợ cải thiện sức khỏe xoang
Viêm xoang mãn tính là một tình trạng phổ biến, gây ra do nhiều yếu tố như dị ứng, hen suyễn, nhiễm vi khuẩn hoặc nấm, dẫn đến sự tích tụ dịch nhầy và tắc nghẽn các xoang mũi. Không chỉ gây khó chịu, bệnh còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống, đặc biệt với những người phải đối mặt với các triệu chứng kéo dài như nghẹt mũi, đau đầu, mất ngủ hoặc giảm khứu giác.
Trong các trường hợp nặng, phẫu thuật mở xoang là phương án thường được xem xét. Tuy nhiên, hiện nay có một hướng tiếp cận tự nhiên đang được chú ý: sử dụng Nattokinase để hỗ trợ cải thiện sức khỏe xoang.
Theo các nghiên cứu gần đây, Nattokinase không chỉ có khả năng tiêu huyết khối mà còn giúp làm loãng dịch nhầy, hỗ trợ làm co nhỏ các polyp mũi, từ đó giúp lưu thông khí mũi tốt hơn. Một điểm quan trọng là enzyme này giúp cải thiện vi tuần hoàn – yếu tố then chốt trong việc làm giảm tình trạng sưng viêm và tắc nghẽn ở vùng xoang. Đặc biệt, các nghiên cứu đăng trên tạp chí Applied Microbiology and Biotechnology cũng cho thấy Nattokinase giúp giảm độ kết tụ hồng cầu và độ nhớt máu, đồng thời cải thiện tuần hoàn máu đến các mô ngoại biên, trong đó có cả khu vực đầu mặt và xoang mũi [2].
Chính nhờ khả năng hỗ trợ lưu thông tuần hoàn máu vi mô, Nattokinase được xem là giải pháp hỗ trợ tự nhiên giúp giảm triệu chứng nghẹt mũi, giảm phù nề niêm mạc xoang, đặc biệt hữu ích trong các trường hợp viêm xoang kéo dài hoặc tái phát.
Cải thiện đường ruột và trao đổi chất
Cải thiện đường ruột và trao đổi chất
Sức khỏe đường ruột không chỉ ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hệ miễn dịch và phòng ngừa các bệnh mãn tính. Khi hệ tiêu hóa hoạt động kém, cơ thể dễ rơi vào trạng thái viêm tiềm ẩn, từ đó làm tăng nguy cơ mắc các bệnh như béo phì, tiểu đường, viêm khớp, tim mạch và thậm chí là ung thư.
Trong những năm gần đây, Nattokinase không chỉ được biết đến như một enzyme tiêu huyết khối mà còn được ghi nhận là có tác dụng hỗ trợ đường ruột và điều hòa trao đổi chất. Nhờ đặc tính có lợi giống probiotic, Nattokinase có thể giúp duy trì sự cân bằng hệ vi sinh đường ruột, từ đó thúc đẩy khả năng hấp thụ dinh dưỡng, tăng cường miễn dịch và cải thiện chức năng chuyển hóa.
Một số nghiên cứu sơ bộ cũng cho thấy Nattokinase có khả năng thúc đẩy chuyển hóa chất béo và điều hòa lượng đường trong máu, hỗ trợ ngăn ngừa và kiểm soát các rối loạn chuyển hóa như béo phì và đái tháo đường.
Liều dùng của Nattokinase
Liều dùng của Nattokinase hiện thường được tính theo đơn vị FU (Fibrinolytic Unit) – đơn vị phản ánh khả năng phân giải fibrin, thành phần chính cấu tạo nên cục máu đông. Theo quy ước, 2.000 FU tương đương khoảng 100 mg, còn 3.000 FU tương đương khoảng 150 mg.
Các nghiên cứu lâm sàng phổ biến sử dụng liều 100 mg/ngày (2.000 FU) trong vòng 8 tuần và đã chứng minh đây là mức an toàn, không gây tác dụng phụ đáng kể. Đáng chú ý, một số nghiên cứu khác sử dụng liều cao hơn, lên đến 7.000 FU/ngày, vẫn không ghi nhận vấn đề nghiêm trọng liên quan đến chảy máu hay rối loạn đông máu sau thời gian theo dõi kéo dài đến 3 năm.
Tuy vậy, theo khuyến nghị từ Japan Nattokinase Association, liều dùng an toàn tối đa nên là 2.000 FU/ngày (tương đương 100 mg) và không nên sử dụng liên tục quá 26 tuần, để đảm bảo hiệu quả mà vẫn bảo toàn cơ chế đông máu tự nhiên của cơ thể.
Hiện nay, Nattokinase chủ yếu được bào chế dưới dạng viên nang hoặc viên nén, thuận tiện để sử dụng trong chế độ chăm sóc sức khỏe hằng ngày. Ngoài ra, một số sản phẩm chức năng còn kết hợp thêm các thành phần như Coenzyme Q10 hoặc vitamin K2 nhằm tăng cường hiệu quả hỗ trợ tim mạch và điều hòa huyết áp.
Lưu ý khi sử dụng Nattokinase
Dù Nattokinase là enzyme tự nhiên đã được chứng minh an toàn, vẫn có một số trường hợp cần thận trọng khi sử dụng để tránh rủi ro:
- Phụ nữ mang thai, cho con bú và trẻ em: Không nên dùng do thiếu dữ liệu an toàn lâm sàng.
- Người rối loạn đông máu hoặc đang chảy máu: Có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết hoặc kéo dài thời gian đông máu.
- Trước phẫu thuật: Cần ngưng sử dụng ít nhất 2 tuần để hạn chế nguy cơ chảy máu trong và sau mổ.
- Người đang dùng thuốc điều trị: Cần tham khảo ý kiến bác sĩ nếu đang dùng thuốc tim mạch, chống đông, kháng tiểu cầu hoặc hạ huyết áp để tránh tương tác bất lợi.
Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy Nattokinase không chỉ đơn thuần là một enzyme từ thực phẩm truyền thống mà còn là một thành phần tiềm năng trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện. Từ khả năng hỗ trợ lưu thông máu đến vai trò trong điều hòa huyết áp, hỗ trợ tiêu hóa và tăng cường trao đổi chất. Nếu bạn đang tìm kiếm một hướng đi tự nhiên, lành tính để phòng ngừa đột quỵ, huyết khối hoặc bảo vệ mạch máu, thì Nattokinase chính là một lựa chọn đáng để cân nhắc. Hãy kết hợp việc sử dụng Nattokinase cùng với chế độ ăn uống khoa học, lối sống năng động và kiểm tra sức khỏe định kỳ, bởi một trái tim khỏe mạnh hôm nay chính là nền tảng cho một cuộc sống an lành và bền vững trong tương lai.
Trích dẫn:
[1] Jensen, G. S., Lenninger, M., Ero, M. P., & Benson, K. F. (2016). Consumption of nattokinase is associated with reduced blood pressure and von Willebrand factor, a cardiovascular risk marker: results from a randomized, double-blind, placebo-controlled, multicenter North American clinical trial. Integrated Blood Pressure Control, 95-104. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5066864/
[2] Chen, H., McGowan, E. M., Ren, N., Lal, S., Nassif, N., Shad-Kaneez, F., ... & Lin, Y. (2018). Nattokinase: a promising alternative in prevention and treatment of cardiovascular diseases. Biomarker insights, 13, 1177271918785130. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30013308/
[3] Kim, J. Y., Gum, S. N., Paik, J. K., Lim, H. H., Kim, K. C., Ogasawara, K., ... & Lee, J. H. (2008). Effects of nattokinase on blood pressure: a randomized, controlled trial. Hypertension Research, 31(8), 1583-1588.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18971533/
[4] Ren, N. N., Chen, H. J., Li, Y., Mcgowan, G. W., & Lin, Y. G. (2017). A clinical study on the effect of nattokinase on carotid artery atherosclerosis and hyperlipidaemia. Zhonghua yi xue za zhi, 97(26), 2038-2042. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28763875/
[5] Weng, Y., Yao, J., Sparks, S., & Wang, K. Y. (2017). Nattokinase: an oral antithrombotic agent for the prevention of cardiovascular disease. International journal of molecular sciences, 18(3), 523.https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5372539/
[6] Ahn, Y. J., Kim, M. H., Kim, J., An, G., Kim, D., Kwon, Y. R., ... & Kim, H. H. (2015). Abstract W P262: Neuroprotective effect of Nattokinase mediated by inhibition of platelet aggregation and thrombosis in photothrombotic stroke. Stroke, 46(suppl_1), AWP262-AWP262. https://www.ahajournals.org/doi/abs/10.1161/str.46.suppl_1.wp262

