Nếu được chọn một hoạt chất để đại diện cho vẻ đẹp không tuổi, collagen tuýp 1 chắc chắn sẽ nằm trong top đầu, với khả năng chiếm hơn 90% lượng collagen trong cơ thể người, đặc biệt là ở da, gân và mô liên kết. Nhưng giữa hàng trăm sản phẩm collagen trên thị trường, điều khiến nhiều người băn khoăn là: Nên chọn collagen từ cá, bò hay thực vật? Loại nào hiệu quả và phù hợp nhất với cơ thể bạn?
1. Collagen là gì?
Collagen là loại protein dạng sợi, chiếm 25–30% tổng lượng protein trong cơ thể. Trong ít nhất 28 loại collagen đã biết, collagen tuýp 1 chiếm gần 90% và hiện diện nhiều nhất tại: da, xương gân, giác mạc và mô liên kết. Đây là thành phần giữ vai trò “khung chống đỡ”, giúp da săn chắc, đàn hồi, đồng thời hỗ trợ khớp và mô liên kết khỏe mạnh.
2. Collagen tuýp 1 từ cá (Marine Collagen)
2.1. Nguồn gốc của collagen từ cá
Collagen cá được chiết xuất từ da, vảy và xương các loài cá biển như cá tuyết, cá hồi. Sau quá trình thủy phân, collagen được chuyển thành peptide nhỏ giúp dễ hấp thu.
2.2. Ưu điểm nổi bật của collagen từ cá
Collagen từ cá có cấu trúc tương đồng cao với collagen ở người, đặc biệt là hydroxyproline, một thành phần thiết yếu của da và mô liên kết. Chính vì thế, collagen cá được ưa chuộng trong ngành chăm sóc sắc đẹp nhờ khả năng cải thiện độ đàn hồi da, cấp ẩm và làm giảm nếp nhăn.
Ngoài ra, các nghiên cứu còn cho thấy collagen peptide từ cá có thể kéo dài pha mọc tóc (anagen), thúc đẩy tái tạo tế bào nang tóc và ức chế yếu tố liên quan đến rụng tóc. Với hàm lượng các axit amin cao hỗ trợ chống oxy hóa và kích thích mọc tóc, collagen cá là lựa chọn lý tưởng cho người gặp tình trạng rụng tóc do rối loạn nội tiết hoặc stress kéo dài.
Một lợi thế khác khiến collagen cá ngày càng được ưa chuộng là độ tinh khiết và mức độ an toàn vượt trội. Khác với collagen từ động vật trên cạn có nguy cơ nhiễm độc hoặc mầm bệnh như bệnh bò điên, collagen cá, nhất là cá đánh bắt tự nhiên được xem là “nguồn sạch”, phù hợp với những ai muốn tránh thịt đỏ hoặc ưu tiên nguyên liệu từ thiên nhiên.
3. Collagen từ bò
3.1. Nguồn gốc của collagen từ bò
Collagen bò được chiết xuất chủ yếu từ da và xương bò, chứa nhiều axit amin quan trọng như glycine, proline và hydroxyproline, đồng thời giàu collagen tuýp I và III.
3.2. Ưu điểm của collagen từ bò
Nhờ thành phần này, collagen bò mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Nó giúp cải thiện chức năng khớp, kích thích sản xuất sụn và giảm tình trạng đau viêm khớp, đặc biệt hữu ích cho người lớn tuổi.
Bên cạnh đó, collagen bò còn hỗ trợ phục hồi niêm mạc ruột, góp phần cải thiện các vấn đề như hội chứng ruột kích thích hoặc rò rỉ ruột – vốn là nguyên nhân tiềm ẩn gây viêm và rối loạn miễn dịch.
Ngoài ra, nhờ hàm lượng glycine dồi dào, loại collagen này còn giúp điều hòa đường huyết, giảm căng thẳng thần kinh và cải thiện chất lượng giấc ngủ, mang lại sự cân bằng toàn diện cho cơ thể.
4. Collagen từ heo
4.1. Nguồn gốc của collagen từ heo
Collagen heo được chiết xuất từ da và mô liên kết của heo, là nguồn nguyên liệu phổ biến và dễ kiểm soát chất lượng.
4.2. Ưu điểm của collagen từ heo
Điểm mạnh của collagen heo nằm ở khả năng hấp thu nhanh, thậm chí trong một số chỉ số còn cho hiệu quả tương đương hoặc vượt trội so với collagen cá. Khi bổ sung đều đặn, collagen heo giúp tái tạo mô liên kết, cải thiện độ đàn hồi và làm đầy các rãnh nhăn, từ đó mang lại làn da săn chắc và trẻ trung hơn.
Collagen heo mang lại lợi ích cho sức khỏe xương khớp, với bằng chứng cải thiện tình trạng viêm khớp gối sau 13 tuần sử dụng, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dùng.
Một nghiên cứu lâm sàng năm 2024 cho thấy, việc sử dụng 2.5g collagen peptide từ heo mỗi ngày đã giúp giảm rõ rệt nếp nhăn vùng mắt chỉ sau 4 tuần và duy trì hiệu quả ổn định đến tuần thứ 12.
5. Collagen thực vật
5.1. Sự thật về collagen thực vật
Về bản chất, collagen là loại protein đặc trưng trong mô liên kết của động vật, với cấu trúc xoắn ba được hình thành nhờ hai axit amin quan trọng: proline và hydroxyproline. Đáng chú ý, hydroxyproline là axit amin gần như chỉ xuất hiện trong collagen động vật và hoàn toàn không tồn tại trong thực vật.
Chính vì vậy, các sản phẩm gọi là “collagen thực vật” thực chất không chứa collagen. Thay vào đó, là những chiết xuất thực vật giàu các tiền chất như glycine, proline hoặc dưỡng chất hỗ trợ quá trình tổng hợp collagen, đặc biệt là vitamin C, một cofactor thiết yếu trong quá trình hình thành collagen mới.
5.2. Đối tượng sử dụng
Dù không bổ sung collagen trực tiếp, những sản phẩm này vẫn có thể hỗ trợ cơ thể sản xuất collagen nội sinh. Đây là lựa chọn phù hợp cho những người ăn chay, người theo chế độ thuần chay (vegan), hoặc người có nguy cơ dị ứng với protein động vật, góp phần duy trì làn da, xương khớp và niêm mạc khỏe mạnh từ bên trong.
Kết luận
Không có loại collagen nào là tốt nhất cho tất cả. Mỗi loại có ưu điểm riêng, phù hợp với từng nhu cầu và thể trạng. Quan trọng là chọn đúng loại theo mục tiêu của bạn, vì làn da đẹp, khớp khỏe hay giấc ngủ sâu đều bắt đầu từ sự phù hợp. Lựa chọn đúng, dùng đều đặn, kết hợp với lối sống khoa học, đó mới là công thức giữ gìn vẻ đẹp bền vững từ gốc rễ.
Tài liệu tham khảo
(1) Zague, V. (2008). A new view concerning the effects of collagen hydrolysate intake on skin properties. Archives of Dermatological Research, 300(9), 479–483. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23870967/
(2) Czajka, A., Kania, E. M., Genovese, L., Corbo, A., Merelli, A., Luci, C., Luci, A., & Rosi, J. (2018). Daily oral supplementation with collagen peptides combined with vitamins and other bioactive compounds improves skin elasticity and has a beneficial effect on joint and general wellbeing. Journal of Medicinal Food, 21(10), 1071–1079. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4278207/
(3) Song, H., Zhang, Y., Liu, Q., Ma, Q., Tang, Q., & Deng, Y. (2017). A review on the preparation and bioactivity of collagen peptides from bovine bone. Food Science and Human Wellness, 6(1), 1–9. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5707681/
(4) Zdzieblik, D., Oesser, S., Gollhofer, A., König, D. (2022). Collagen peptide supplementation improves body composition and increases muscle strength in elderly sarcopenic men: A randomized controlled trial. Nutrients, 14(19), 4026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36233206/
