Tinh dầu bạch đàn chanh
Tinh dầu Bạch đàn chanh được khai thác từ lá cây Eucalyptus citriodora, nổi bật với hương thơm tươi mát đặc trưng và hàm lượng các hợp chất terpene dễ bay hơi.
Nguyên liệu được quan tâm trong các công thức chăm sóc không gian sống, sản phẩm vệ sinh gia dụng và sản phẩm hỗ trợ xua đuổi côn trùng, mạt bụi có nguồn gốc thực vật.Phân tích GC–MS ghi nhận bảy thành phần chính trong tinh dầu, bao gồm 1,8-cineole, citronellol, citronellal, globulol, citronellyl acetate, β-caryophyllene và ethyl phenylacetate. Trong pha hơi, citronellal, citronellol và citronellyl acetate chiếm tổng cộng khoảng 88,22%, góp phần quan trọng vào đặc tính bay hơi và hoạt tính sinh học của nguyên liệu.
Công dụng nổi bật
Hỗ trợ kiểm soát mạt bụi
Hỗ trợ kiểm soát mạt bụi
Nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy tinh dầu Bạch đàn chanh có hoạt tính tiếp xúc và xông hơi đối với hai loài mạt bụi phổ biến là Dermatophagoides pteronyssinus và Dermatophagoides farinae. Giá trị LC₅₀ của tinh dầu lần lượt đạt khoảng 84,53 và 75,88 µL/cm² sau 24 giờ thử nghiệm.
Tạo hiệu ứng xua đuổi tự nhiên
Tạo hiệu ứng xua đuổi tự nhiên
Tinh dầu và một số thành phần chính như citronellol, 1,8-cineole và citronellyl acetate thể hiện khả năng làm giảm sự hiện diện của mạt bụi trên bề mặt thử nghiệm. Trong đó, citronellol đạt tỷ lệ xua đuổi khoảng 78,33–85,56%, cao nhất trong các hợp chất được khảo sát.
Hoạt động thông qua pha hơi
Hoạt động thông qua pha hơi
Citronellal có độ bay hơi tương đối cao, giúp phân tán nhanh trong không gian kín. Trong thử nghiệm pha hơi, citronellal và ethyl phenylacetate tạo tỷ lệ tử vong 100% đối với hai loài mạt bụi trong điều kiện phòng thí nghiệm kín. Kết quả này mở ra tiềm năng phát triển các hệ khuếch tán hoặc công thức giải phóng chậm từ tinh dầu Bạch đàn chanh.
Nội dung: Citronellol tiếp tục cho hiệu quả nổi bật nhất với tỷ lệ xua đuổi khoảng 85,56%; tinh dầu nguyên bản, 1,8-cineole và citronellyl acetate cũng thể hiện tác động xua đuổi đáng chú ý.
Nội dung: So sánh tỷ lệ mạt còn sống, chết, rời khỏi vùng xử lý và tỷ lệ xua đuổi của tinh dầu Bạch đàn chanh cùng các hợp chất chính. Citronellol thể hiện tỷ lệ xua đuổi cao nhất, khoảng 78,33%.
Cơ chế tác động đề xuất
Citronellal và 1,8-cineole
Khuếch tán qua pha hơi, góp phần tạo hoạt tính xông hơi đối với mạt bụi.
Citronellol:
Có khả năng tương tác với hệ thống cảm nhận hóa học của mạt bụi, từ đó tạo hiệu ứng tránh xa khu vực được xử lý.
Citronellyl acetate:
Phối hợp cùng các terpene dễ bay hơi, góp phần duy trì đặc tính xua đuổi tổng thể của tinh dầu.
Trích dẫn: Cai, H., Xie, P., Zhang, X., Lin, Z., Xu, Z., Chen, S., Ruan, P., Akutse, K. S., Li, S., Lin, H., Wu, Z., & Lin, Y. (2025). Biotoxicity of essential oil of Eucalyptus citriodora Hook (Myrtaceae) to dust mites. Frontiers in Plant Science, 16, Article 1708798. https://doi.org/10.3389/fpls.2025.1708798